میزان گلوکز خون

دیابت ( مرض قند خون )چیست؟|انواع و خطرات آن

دیابت ( مرض قند خون )  

میزان قند خون از طریق تعادل پیچیده ی مواد شیمیایی و هورمون های متعدد بدن، از جمله هورمون انسولین ساخته شده به وسیله ی سلول های بتای لوزالمعده ، کنترل می شود. دیابت ( مرض قند خون ) به گروهی از بیماری ها گفته می شود که در اثر نقص در ترشح انسولین یا در عملکرد آن به افزایش مقدار قند خون می انجامند. بدن برای در اختیار داشتن انرژی به مقداری گلوکز (قند) نیاز دارد. چنانچه مقدار قند موجود در خون، بیش از حد نیاز بدن باشد به سلامتی آسیب می رساند و بیماری دیابت شیرین ایجاد می شود. گلوکز از طریق غذاها به بدن می رسد و همچنین در کبد و عضلات ساخته می شود. خون، گلوکز را به تمام سلول های بدن می رساند. هورمون انسولین به گلوکز حاصل از غذا کمک می کند تا به داخل سلول ها برود. چنانچه بدن انسولین کافی نسازد یا انسولین به نحو صحیح عمل نکند ، گلوکز نمی تواند وارد سلول های بدن شود و در خون باقی می ماند و در نتیجه، مقدار گلوکز خون بسیار بالا می رود و وضعیت پیش دیابت (دیابت پنهان؛ پره دیابت) یا دیابت (diabetes) ایجاد می شود، در پیش – دیابت، مقدار قند خون ناشتا، ۱۲۵-۱۰۰ و فند خون ۲ ساعت بعد از خوردن گلوکز در تست تحمل گلوکز ۱۹۹ – ۱۴۰ میلی گرم در دسی لیتر است. در واقع وضعیت پیش – دیابت ، اختلالی است که در آن مقدار گلوکز خون پیش از حد طبیعی است ولی هنوز به حدی نرسیده که بتوان تشخیص دیابت را مطرح کرد.در افراد مبتلا به پیش – دیابت، خطر ابتلا به دیابت (مرض قند خون ) نوع ۲ و بیماری قلبی و سکته مغزی افزایش می یابد. بامشاهده ویدیوی زیر بیش تر در مورد پیش دیابت و خطرات آن بدانید.
فرد مبتلا به پیش – دیابت می تواند خطر ابتلا به دیابت را کاهش دهد، یعنی از طریق کاهش وزن مناسب و فعالیت فیزیکی متوسط، از ابتلا به دیابت نوع ۲ پیشگیری کند یا آن را به تعویق بیاندازد و حتی به مقادیر گلوكز طبیعی باز گردد.

همچینین مشاهده کنید انواع دستگاه تست قند خون ( گلوکومترها)

عواملی که احتمال ابتلا به دیابت (مرض قند خون ) را افزایش می دهد:
  • قرار داشتن در مرحله ی دیابت پنهان(پیش دیابت)
  • سابقه ابتلای پدر، مادر ، برادر یا خواهر به دیابت
  • اضافه وزن و چاقی به ویژه در ناحیه شکم
  • سن بالای ۴۵ سال
  • پرفشاری خون
  • بالا بودن چربی خون
  • کم تحرکی

انواع دیابت ( مرض قند خون ):

در اکثر موارد دیابت ( مرض قند خون ) شیرین، دریکی ازدو گروه بزرگ ، یعنی دیابت نوع ۱ و دیابت نوع ۲ قرار میگیرند.حدود ۱۰ درصد ازامراض قندی از نوع دیابت نوع ۱ می باشد.علاوه بر دو نوع مزبور ، منابع مختلف ، چند نوع دیگر از دیابت شیرین را معرفی کرده اند که عبارتند از: دیابت حاملگی،دیابت نوع ۱ مقاوم به انسولین،دیابت نوع ۲ با پیشرفت نوع نیازمند تزریق انسولین،و دیابت خود ایمن نهفته ی بزرگسالان .

دیابت نوع یک

معمولا بیماران جوان و لاغر هستند که باید به محض تشخیص بیماری ، درمان با انسولین تزریقی را شروع کنند. بدن آنها یا اصلا انسولین تولید نمی کند و یا به مقادر بسیار کم تولید می کنند . بزرگسالان هم ممکن است به دیابت نوع یک مبتلا شوند.دیابت نوع ۱ با فقدان سلول های تولید کننده انسولین که موجب کمبود انسولین می شود همراه است.اکثر افراد مبتلا به دیابت ( مرض قند خون ) نوع ۱ در شروع بیماری از نظر سایر موارد سالم هستند و وزن آنها نیز طبیعی است.معمولا حساسیت و پاسخ دهی بدن این بیماران به انسولین ، به ویژه در مراحل اولیه ، طبیعی است.برای اینکه بیش تر در مورد دیابت ( مرض قند خون ) نوع ۱ بدانید این کلیپ را مشاهده کنید.

 

دیابت نوع دو

دیابت ( مرض قند خون ) نوع ۲ در اثر مقاومت بدن به انسولین یا کاهش حساسیت به انسولین ، همراه با کاهش نسبی و گاهی مطلق ترشح انسولین ایجاد می شود.اختلال در واکنش پذیری بافت های بدن نسبت به انسولین ، گیرنده های انسولین واقع درغشای سلول ها را درگیر می سازد.معمولا دیابت نوع ۲ با مقاومت به انسولین شروع می شود که در آن چربی،عضله و سلول های کبدی ، انسولین را به طور صحیح مصرف نمی کنند.افراد مبتلا به دیابت نوع دو معمولا اضافه وزن دارند و مسن تر هستند . در ابتدای بیماری ، بدن این افراد هنوز مقادیر زیادی انسولین طبیعی دارد . اگر این افراد وزنشان را کم کنند ، می توانند بدون تزریق انسولین ، برای مدت چشمگیری درمان شوند . بعدها ممکن است آنها هم احتیاج به درمان با انسولین پیدا کنند. در صورت پیشرفت دیابت نوع دو شامل گروهی از بیماری ها است که تحت عنوان دیابت نوع دو شناخته می شوند.

دیابت حاملگی

دیابت شیرین حاملگی از بسیاری از جهات شبیه دیابت نوع ۲ است و در اثر ترکیبی از ترشح نسبتا ناکافی انسولین و واکنش پذیری نسبتا ناکافی به آن ایجاد می شود. دیابت حاملگی تقریبا در ۲ تا ۵ درصد تمام بارداری ها روی می دهد و معمولا پس از زایمان بهتر می شود یا از بین می رود. دیابت حاملگی به طور کامل قابل درمان است ولی به نظارت دقیق در تمام بارداری نیاز دارد. حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از زنان مبتلا به دیابت حاملگی بعدها دچار دیابت نوع ۲ می شوند عدم تحمل گلوکز ممکن است در جریان حاملگی ایجاد شود. مقاومت به انسولین مرتبط با تغییرات متابولیک اواخر بارداری، نیاز به انسولین را افزایش می دهد و ممکن است به اختلال تحمل گلوکز منجر شود. شروع دیابت بارداری با ترشح هورمون هایی از جفت همراه است که مقاومت به انسولین را در مادر افزایش می دهند، دیابت حاملگی درمان نشده می تواند سلامتی جنین و مادر را تهدید کند. جنین در هنگام تولد ممکن است نوزاد درشت تر و سنگین تر از طبیعی (مبتلا به ماکروزومی) باشد و ناهنجاری های مادرزادی قلبی و عصبی و بدشکلی های اسکلتی و عضلانی وجود داشته باشند. افزایش انسولین در جنین ممکن است موجب مهار تولید ماده ی سورفاکتانت شود (Surfactant؛ ماده فسفولیپیدی کاهش دهنده ی فشار سطحی مایعات ریه است که موجب بروز ویژگیهای ارتجاعی بافت ریه میشود)، کاهش سورفاکتانت به بروز نشانگان (سندرم) دیسترس تنفسی چنین می انجامد. ازدیاد بیلی روبین خون هیپربیلی روبینمی نوزاد ممکن است در اثر تخریب گلبول قرمز بروز کند. در موارد شدید ممکن است مرگ جنین در حوالی زمان زایمان روی دهد که شایع ترین علت آن ضعیف بودن خون رسانی جفتی در اثر اختلال عروقی است. چنان چه دیسترس قابل ملاحظه جنینی یا افزایش خطر آسیب دیدگی ناشی از ماکروزومی وجود داشته باشد باید سزارین انجام شود. زنان حامله باید طی ۳ ماهه اول حاملگی افتالموسکوپی شوند (ته چشم آنها به وسیله ی متخصص چشم معاینه شود) و سپس در سراسر دوران بارداری و یک سال پس از زایمان نیز مورد پیگیری قرار گیرند زیرا حاملگی، احتمال ایجاد بیماریهای چشمی را افزایش می دهد و شدت بیماری های چشمی قبلی را بیشتر می کند. ویدیوی زیر توضیحاتی را در مورد این که دیابت بارداری چیست و چه باید کرد ، به شما می دهد.
میزان بروز دیابت حاملگی در ۶ سال گذشته در ایالات متحده دو برابر شده است و این موضوع به ویژه به دلیل آنکه دیابت ، خطر بروز عوارض در دوران بارداری و نیز احتمال ابتلای فرزندان متولد شده از مادران دیابتی را در آینده افزایش می دهد مشکل ساز می شود.

سطح گلوکز خون

هرکسی در خونش مقداری گلوکز دارد . سطح گلوکز در خون با این واحد نشان داده می شود. در افراد فاقد دیابت ، میزان گلوکز خون ۶۰ الی ۱۰۰ mg/dl است و می تواند برای مدت کوتاهی تا ۱۴۰ mg/dl افزایش یابد. واپزه هیپوگلیسمی یا کاهش گلوکز خون برای توصیف سطح گلوکز خون زیر حد طبیعی استفاده می شود . کاهش شدید گلوکز خون زیر حد طبیعی استفاده می شود. کاهش شدید گلوکز خون می تواند منجر به از دست هوشیاری شود که به عنوان شوک دیابتی شناخته می شود. سطح بالای حد طبیعی گلوکز ، بیانگر هایپر گلیسمی یا افزایش گلوکز خون است . افزایش شدید گلوکز خون می تواند منجر به از دست دادن سطح هوشیاری یا همان کوما شود.

نقش غذا در میزان گلوکز خون

بدن از گلوکز به عنوان سوخت استفاده می کند. سلول های عضلات برای تامین انرژی به گلوکز احتیاج دارند. بدن ، گلوکز را از مواد غذایی که میخورند بدست می آورد . علاوه بر مواد معدنی ، ویتامین ها و آب ، غذا شامل سه ماده مغذی است :

  • کربو هیدرات ها : که شامل همه انواع قند و نشاسته است برای مثال میوه ها ، نان و سیب زمینی
  • پروتئین : برای مثال گوشت ، ماهی ، کشک و پنیر
  • چربی : برای مثال کره ، مارگارین و انواع روغن نباتی

 نشاسته در روده هضم می شود و به گلوکز تبدیل می شود . همچنین غذاهای کربوهیدرات ، سبب افزایش گلوکز خون می شو ند . نشاسته که به عنوان مثال در نان یافت می شود ، در روده به گلوکز تبدیل می شود. گلوکز از روده به کبد منتقل و آنجا ذخیره می شود و در صورت نیاز ، کبد آنها را به داخل خون آزاد می کنند. گلوکز خون به  سلول های بدن منتقل می شود. سلول ها به گلوکز نیاز دارند ، زیرا گلوکز خون منبع انرژی سلول ها است . با اینحال گلوکز نمی تواند به سلول های چربی و ماهیچه وارد شود . انسولین کلیدی است که قفل سلول ها را باز می کند تا به گلوکز اجازه ورود دهند انسولین در سلول های جزیره ای پانکراس یا لوزالمعده تولید می شود.

دیابت ( مرض قند خون ) چه علایم و نشانه هایی دارد؟

نشانه های سه گانه ی کلاسیک دیابت ( مرض قند خون ) عبارتند از دفع بیش از حد ادرار (پلی اوری  polyuria یا پر ادراری)، تشنگی بیش از حد (پلی دیپسی؛ polydipsia) و پرخوری (پلی فاژی  polyphagia). نشانه های دیابت نوع ۱، به ویژه در کودکان ممکن است کاملا سريع (ظرف چند هفته با چند ماه ) ایجاد شوند ولی در دیابت نوع ۲، معمولا نشانه ها آهسته تر بروز می کنند و ممکن است مبهم باشند و یا به طور کامل وجود نداشته باشند. دیابت نوع ۱ ممکن است موجب کاهش وزن چشمگیر و سریع (با وجود طبیعی یا بیش از حد بودن مقدار غذا) شود و خستگی مفرط ایجاد کند. تمام این نشانه ها به استثنای کاهش وزن ، در دیابت نوع ۲ کنترل نشده نیز ممکن است وجود داشته باشند.

دیابت ( مرض قند خون ) چگونه درمان می شود؟

دیابت شیرین ، بیماری مزمنی است که در حال حاضر علاج قطعی ندارد و تنها می توان از ایجاد مشکلات کوتاه مدت و درازمدت آن اجتناب کرد و بروز این مشکلات را تحت کنترل در آورد. نقش آموزش بیمار ، حمایت غذایی ، ورزش مناسب، پایش(اندازه گیری) قند خون به وسیله ی خود بیمار با هدف حفظ کوتاه مدت و دراز مدت میزان قند در محدوده ی قابل قبول اهمیت بسیار دارد. کنترل دقیق به منظور کاهش خطر بروز عوارض دراز مدت ضروری است. این کار از نظر تئوری با رعایت رژیم غذایی، انجام ورزش و کاهش وزن (در دیابت نوع ۲) و استفاده از انسولین (در دیابت نوع ۱ و دیابت نوع ۲ مقاوم به داروهای خوراکی، عمدتا در افرادی که به مدت طولانی دچار دیابت هستند) امکان پذیر است. علاوه بر این با در نظر گرفتن بالاتر بودن خطر بروز بیماری قلبی عروقی ، تعدیل شیوه زندگی به منظور کنترل فشار خون و کلسترول، کاهش  استعمال دخانیات و ترجیحا ترک آن، رژیم غذایی مناسب، پوشیدن جوراب و کفش مخصوص و در صورت لزوم، مصرف قرص های ضد فشار خون ضرورت دارد. دیابت نوع ۱، با تزریق انسولین ، ورزش و رعایت رژیم غذایی درمان می شود. و درمان دارویی دیابت نوع ۱ در اکثر موارد عبارت است از ترکیبی از انسولین رگولار (regular) یا NPH. و یا آنالوگهای انسولين صناعی (مثل Novolog Humalog یا Apidra در ترکیب هایی مانند lantus / Levemir و Novolog Humalog یا Apidra) . گزینه ی درمانی دیگر دیابت نوع ۱، استفاده از پمپ انسولین است. انسولین ، درمان اصلی دیابت نوع ۱ است و نیز در دیابت نوع ۲ غیر قابل کنترل با رژیم غذایی ، کاهش وزن ، ورزش و داروهای خوراکی ضد دیابت مورد استفاده قرار می گیرد.

دیابت ( مرض قند خون ) چه عوارضی دارد؟

عوارض دیابت ( مرض قند خون ) به دو گروه حاد و مزمن تقسیم می شود:

 عوارض حاد دیابت، عبارتند از:

 الف) کتواسیدوز دیابتی

(DKA: عارضه ای حاد ، خطرناک و اورژانس که در آن، پایین بودن مقدار انسولین موجب می شود کبد از چربی برای سوخت و ساز بدن استفاده کند و این به معنی کتوز است، اجسام کتونی موادی واسطه ای در توالی متابولیک هستند و افزایش آنها در خون، pH خون را پایین می آورد و موجب بروز کتواسیدوز دیابتی می شود. بیمار دچار کم آبی بدن، تنفس سریع و عمیق و درد شکمی می شود که ممکن است شدید باشد. تا مراحل دیررس بیماری ، سطح هوشیاری طبیعی است و در مراحل دیررس، منگی و سپس اغما ایجاد می شود. کتواسیدوز ممکن است به سادگی به حدی شدید شود که به افت فشار خون، شوک و مرگ بیانجامد. کتواسیدوز دیابتی در دیابت نوع ۱ شایع تر از نوع ۲ است).

ب) اغمای هیپر اسمولار غیرکتوزي:

وضعیت هیپر اسمولار غيركتوزی (;hyperosmolar nonketotic state HNS)، نوعی عارضه دیابت ( مرض قند خون ) است که بسیاری از نشانه های آن با DKA شباهت دارد ولی علت و درمان آن کاملا با DKA متفاوت است. قند خون بیمار معمولا خیلی بالا (بیش از ۳۰۰ میلی گرم در دسی لیتر ) است و آب داخل سلولی به شکل اسموتیک به داخل خون کشیده می شود و در نتیجه ، کلیه ها شروع به دفع گلوکز به ادرار می کنند. این وضعیت موجب از دست رفتن آب بدن و افزایش اسمولاريته خون می شود. در صورتعدم جایگزینی مایعات از راه خوراکی یا وریدی، کم آبی بدن بروز می کند و عدم تعادل الکترولیتی روی می دهد که همیشه خطرناک است. درمان باید به شکل اورژانس و با جایگزینی مایعات آغاز شود. ممکن است منگی و سپس اغما ایجاد شود. این عارضه در دیابت نوع ۲ شایع تر از نوع ۱ است.    

پ) کاهش قند خون

کاهش غیر طبیعی قند خون (هیپوگلیسمی : hypoglycemia) عارضه ی حادی است که در بسیاری از درمان های دیابتی روی می دهد و به جز این موارد به ندرت در افراد دیابتی یا غیر دیابتی دیده می شود. بیمار دچار بی قراری ، تعریق و بسیاری از نشانه های فعالیت سمپاتیک دستگاه عصبی خودکار می شود. در موارد انتهایی بیماری، هوشیاری تغییر می کند یا کاملا از بین می رود و در نتیجه، اغما، حملات تشنجی یا حتی آسیب مغزی و مرگ روی می دهد. در افراد مبتلا به دیابت (مرض قند خون ) ، کاهش قند خون در اثر عوامل مختلف، مانند تزریق بیش از حد انسولین یا تزریق آن در زمان غلط ، ورزش بیش از حد یا انجام ورزش در زمان غلط ( ورزش نیاز به انسولین را کاهش می دهد)  یا نخوردن غذاهای کافی (به ویژه گلوکز حاوی کربوهیدرات ها ) ایجاد می شود. در اکثر موارد، کاهش قند خون در اثر خوردن مایعات شیرین یا غذا درمان می شود، در موارد شدید، از تزریق گلوکاگن (هورمون دارای آثار ضد انسولین) یا استفاده از سرم  دکستروز وریدی استفاده می شود

عوارض مزمن دیابت عبارتند از:

  1. بیماری های عروقی

 ۲-  بیماری شبکیه ای دیابتی

۳- بیماری عصبی دیابتی (در انواع مختلف)

۴- بیماری کلیوی دیابتی

۵- بیماری عضله قلب دیابتی

۶- بیماری سرخرگ کرونر

۷- سکته مغری

۸-  بیماری عروق محیطی

۹-  مینکروز دیابتی(تحلیل رفتگی عضلانی)

۱۰- آنسفالوپاتی دیابتی(زوال عقلی)

 اندازه گیری قند خون در منزل چگونه انجام می شود و چه فوایدی دارد؟

دستگاههای اندازه گیری قندخون یا گلوکومترها ابزارهای مخصوص اندازه گیری تفرییی قند خون در منزل هستند. یک قطره کوچک خون فرد که با فرو کردن سوزن ظریف مخصوص به نوک انگشت وی گرفته شده بر روی نوار آزمایش یک بار مصرفی قرار داده می شود و دستگاه ، مقدار گلوکز خون را از طریق خون مزبور محاسبه می کند و بر حسب میلی گرم در اسی لیتر یا میلی مول در ليتر نشان می دهد.
امروزه اکثر گلوکومترها تقریبا به اندازه ی کف دست یا کوچک تر ساخته می شوند و با باتری کار می کنند. بر حسب مدل های مختلف دستگاه ، معمولا طی ۳ تا ۶۰ ثانیه مقدار قند خون تعیین می شود. اگر دستگاه گلوکومتر، مقدار قند خون را برحسب میلی مول در لیتر نشان دهد می توان با ضرب کردن آن در عدد ۱۸، مقدار قند خون را برحسب میلی گرم در دسي ليتر به دست آورد. البته بسیاری از دستگاهها مقدار قند خون را بر حسب هر دو واحد مزبور نشان میدهند . نکته ی مهم آن است که گلوکومترهای خانگی مقدار گلوکز را در خون تام تشان می دهند ولی مقدار گلوکز اندازه گیری شده در اکثر آزمایشگاهها ، مقدار گلوکز پلاسما است که معمولا ۱۰ تا ۱۵ درصد بیش از گلوکز خون تام است. امروزه بسیاری از گلوکومترها ، مقادير معادل پلاسمایی، قند را نشان می دهند (حتی در صورتی که گلوکز خون تام را اندازه گیری نمایند) و این کار از طریق معادله ای که در داخل گلوکومتر انجام می شود صورت می گیرد. امروزه تمام گلوکومترها مجهز به ساعت و حافظه هستند و زمان و مقدار قند خون تعیین شده در هر بار نمونه گیری را ثبت و ضبط می کنند. تقریبا تمام گلوکومترها از دقت ۱۰ درصد تا ۱۵ درصد برخوردار هستند (البته در صورتی که با شرایط مطلوب مورد استفاده قرار بگیرند). کالیبره بودن یا نبودن دستگاه، دمای محیط، اندازه و کیفیت نمونه ی خون وجود مقادیر زیاد بعضی داروها یا ویتامین ها (مثل ویتامین C) در خون ، هماتوکریت، | کثیف بودن گلوکومتر، رطوبت و کهنه بودن نوار تست، همگی بر دقت آزمایش انجام شده تأثیر می گذارند. تحقیقات در زمینه ی ساخت گلوکومترهای بدون نیاز به خون گیری در حال انجام اند. در این نوع گلوکومترها با روش هایی مانند استفاده از جریان الکتریکی و ماوراء صوت ، اندازه گیری میزان گلوکز خون صورت خواهد گرفت. اهمیت استفاده  از گلوکومتر در پیشگیری از عوارض به ويژه در دیابت نوع ۱ به اثبات رسیده است.افراد دیابتی که قند خون خود را به طور مرتب اندازه گیری و از نتایج آزمایش ها برای تنظیم روش درمان خود استفاده می نمایند خیلی کمتر دچار عوارض دیابت می شوند.  

 اهمیت کنترل فشار خون در افراد دیابتی چیست؟

اهمیت کنترل فشار خون در افراد دیابتی به منظور پیشگیری از عوارض دیابت به اندازه ی اهمیت کنترل قند خون است، به همین دلیل باید دیابتی ها فشار خون خود را  به دقت کنترل کنند. کاهش وزن (در صورت چاق بودن بیمار )، کاهش مصرف نمک، ورزش مرتب، ترک سیگار و عدم مصرف الکل به کنترل فشار خون کمک می کنند.

        همچنین مشاهده کنید انواع  دستگاه های کنترل فشارخون ( فشارسنج )

Summary

برچسب ها:,

بازتاب از سایت

دیدگاهتان را بنویسید

منو


صفحه اصلی
درباره ما
تماس با ما
قوانین و مقررات
مقالات
Summary

ارتباط با ما


آدرس: تهران میدان شهدا خیابان ۱۷ شهریور بین خیابان شهید قادری و شهید مهدوی پور پلاک ۱۴۰۸
تلفن: آقای عبداله پور ۳۳۱۳۶۱۴۲-۰۲۱۳۳۵۰۲۱۰۰
ایمیل: info@17plus.ir

Summary

ساعت کاری


شنبه تا چهارشنبه: ۱۹-۸:۳۰
پنجشنبه: ۱۴-۸:۳۰
جمعه: تعطیل

Summary

شبکه های اجتماعی


Summary