تبلیغات

مطالب محبوب

اسکن پروستات
۰۴
آبان ۱۳۹۶

ا نحوه ی عکس برداری و اسکن پروستات

عکس برداری با پرتو X و اسکن فراصوتی

برای بسیاری بیماران ، ممکن است آزمایش های بیشتر ضروری نباشد ، ولی گاهی بررسی کلیه ها با پرتو X یا اسکن بد نیست . در نوعی عکس برداری با پرتو  X به نام (اروگرافی درون سیاهرگی ) ماده ای رنگی به بدن تزریق می شود تا کلیه ها در عکس بهتر دیده شوند و در برخی شرایط خاص انجام می شود ــ مثلا ممکن است در صورتی که خون در ادرار دیده شود . امروزه اغلب ارولوژیست ها با استفاده از اسکن فراصوتی کلیه ها را بررسی می کنند . این کار بسیار ساده است ـــ پزشک یا متخصص رادیو گرافی وسیله ی خاصی را بر پشت و روی شکم بیمار حرکت می دهد .پرتوهای فراصوتی را میتوان برای بررسی میزان تخلیه ی مثانه هم به کار گرفت . این کار را میتوان همزمان با اسکن کلیه ها انجام داد . ولی دستگاه های کوچک قابل حملی هم برای اینکار هستند که میتوان در درمانگاه از آنها استفاده کرد .عکس ساده ی رادیو گرافی شکم می تواند مفید بوده و مخصوصا برای اطمینان خاطر از نبودن سنگ در مثانه یا کلیه خوب است . همچنین اندازه ی مثانه را نشان میدهد ، و معمولا پس از دفع ادرارـــ شاید بلافاصله پس از آزمون جریان ادرار ـــ به عنوان راه دیگری برای کنترل میزان تخلیه ی مثانه انجام می شود . در موارد خاص ، انجام آزمون های دیگر هم ممکن است ضروری شود . همانطور که گفته شد ، در صورتی که شک به خونریزی یا سنگ کلیه وجود داشته باشد ، یا یک ناهنجاری در اسکن فراصوتی کلیه دیده شود ، ممکن است اوروگرافی درون سیاهرگی ( IVF ) انجام گیرد .

 

 

اسکن فراصوتی راست روده ای

اسکن فراصوتی راست روده ای ( TRUS ) با استفاده از سوندی فلزی انجام می گیرد که به آرامی وارد راست روده شده و امکان معاینه ی درونی پروستات را فراهم می کند . در صورت لزوم ، سوزن ظریفی را میتوان وارد پروستات کرده و نمونه ای از آن برای بررسی میکروسکپی برداشت . این آزمون وقتی انجام می شود که تعیین اندازه ی دقیق پروستات لازم باشد یا شک به وجود سرطان در بین باشد . برخی درمانگاه های ارولوژی دستگاه های قابل حمل برای این ازمون دارند و آنها را در معاینه ی بیشتر بیماران دچار بیماری پروستات به کار میبرند .

 

 

اسکن تصویر برداری تشدید معناطیسی ( MRI )

این ازمون راه نسبتا جدیدی از تصویر برداری از بدن است . معمولا در صورت شک یا تشخیص سرطان پروستات انجام می شود . همانند اسکن فراصوتی راست روده ای ، تصویر کاملا دقیقی از ظاهر پروستات به دست می دهد ، ولی نمی تواند از آن نمونه برداری کند . همچنین در صورت شک به گسترش سطان از پروستات از این روش استفاده می شود . برای انجام MRI  ، باید درون لوله ای فلزی باریک دراز بکشید . این آزمون برای کسانی که از فضاهای تنگ هراس دارند مناسب نیست ، و در صورتی که به این هراس مبتلا هستید آن را به پزشک اطلاع دهید . در MRI از مغناطیس استفاده می شود که برای افراد دارای وسائل کاشته شده در بدن ، مثل ضربان ساز قلبی هم مناسب نیست  . اگر انجام اسکن MRI ممکن نباشد ، شکل دیگری از اسکن با پرتو X به نام توموگرافی کامپیوتری ( CT ) را میتوان انجام داد ، گرچه مکتر قابل اطمینان است . تصاویر بهتری از خود پروستات را میتوان با قرار دادن یک سوند مخصوص MRI در راست روده به دست آورد ، همان طور که در اسکن فراصوتی راست روده ای انجام می شود ، ولی این سوند کمی بزرگ تر و ناراحت کننده تر است . وسیله ای گران قیمت هم هست ، چون از سوند فقط یک بار استفاده می شود . چون توافق کلی بر سر مزایای این روش خاص اسکن MRI وجود ندارد ، خیلی زیاد از آن استفاده نمی شود .

 

سیستومتروگرام

در اغلب این موارد ، انجام آزمونی مهم به نام سیستومتروگرام ( یا اورودینامیک ) ضروری می شود . برای این کار ، لوله ی کوچکی به نام کاتتر از طریق میزراه برای اندازه گیری فشار به درون مثانه فرستاده می شود . این فشار نخست وقتی مثانه پر از مایع است اندازه گرفته می شود . گاهی این آزمون گرفتگی های ماهیچه ای ناشی از افزایش فشار را نشان می دهد که مثانه ی ناپایدار خوانده می شود ، که یکی از علل تکرر و فشار برای دفع ادرار است . این یکی از گرفتاری هایی است که در بزرگی خوش خیم پروستات ( BPH) روی می دهد و احتمال بهبود آن با عمل جراحی پروستات بالاست . از طرف دیگر ، دلایل دیگری هم برای بروز مثانه ی ناپایدار وجود دارد ، و اگر ناشی از BPH نباشد ، عمل جراحی پروستات آن را برطرف نمی کند ، و حتی ممکن است باعث بدتر شدن آن گردد . اندازه گیری فشار در هنگام دفع آن هم مهم است . جریان کم ادرار معمولا ناشی از انسداد در اثر بزرگی خوش خیم پروستات ( BPH ) است . مثانه باید سخت تر کار کند ، از این رو فشار درون آن بیش از حد طبیعی می شوند .  گاهی جریان ضعیف به علت انسداد توسط پروستات نیست . بلکه خود مثانه ضعیف است ــ در این مورد فشار مثانه کمتر از حد طبیعی است . این گرفتاری دیگری است که با عمل جراحی پروستات بهبود نمی یابد .

 

گاهی هم حالت عکس آن روی می دهد ـــ در واقع مثانه خیلی سخت کار می کند ، و چنان فشاری به وجود می آورد که میزان جریان ادرار بسیار خوب است .در این مورد عمل جراحی پروستات بسیار مهم است . انجام سیستومتروگرام چندان خوشایند نیست ، چون باید کاتتری را به درون مثانه فرستاد ، و معمولا لوله ی دیگری هم در مقعد گذاشته می شود . بیمار هم به دستگاه نسبتا پیچیده ای وصل می شود . پر نگاه داشتن مثانه و بعد خالی کردن با وجود لوله ای که هنوز در مثانه است کمی ناراحت کننده است . به همین دلیل معمولا فقط وقتی توصیه می شود که عمل جراحی پروستات در نظر باشد و نتایج آزمون های ساده تر زیاد واضح نباشد . در این مورد انجام آن بسیار مهم است ، چون مانع درمان اشتباه می شود . چون انجام عمل جراحی کار سنگینی است و نتایج عمل جراحی غیر قابل برگشت است ، بسیاری ارولوژیست ها عمل جراحی را فقط پس از انجام سیستومتروگرام انجام می دهند که نشان دهد پروستات باعث انسداد شده است . یک روش جدید سیستوگرام در تعداد کمی از بیمارستان ها انجام میگیرد . لوله ها به دستگاه کوچک قابل حملی متصل می شوند که به تسمه ای وصل است . بیمار می تواند کار خود را بکند و اندازه گیری طی چند ساعت که مثانه با فعالیت های معمولی پر و خالی می شود انجام میگیرد . این روش را اورودینامیک سرپایی می نامند و ممکن است در آینده بیشتر مورد استفاده قرار گیرد .

 

 

سیستوسکپی ( مثانه بینی )

معاینه مثانه و پروستات با مشاهده ی آن از طریق یک وسیله ی خاص به نام سیستوسکوپ ( مثانه بین ) آزمون مهمی در برخی شرایط است . مخصوصا اگر خونی در ادرار دیده شود انجام آن ضروری است . اگر علائم عمدتاً از نوع انبارش ( تحریک پذیری ) و ناشی از برخی بیماری های خود مثانه باشند ممکن است انجام سیستوسکپی توصیه شود . میزراه هم معاینه می شود ، و راه خوبی برای رد تنگی میزراه است . برخی جراحان سیستوسکپی را برای برنامه ریزی عمل جراحی مفید می دانند تا اول وضعیت پروستات را ببینند . در گذشته ، وقتی فقط سیستوسکوپ های خشک فلزی در دسترس بودند ، معمولا کار با بیهوشی عمومی انجام می گرفت . امروزه ، اورولوژیست ها اغلب سیستوسکوپ های انعطاف پذیری به کار می برند ، که با ناراحتی کمتری وارد مثانه می شوند ، و ژله ای دارای ماده ی بی حسی موضعی برای بی حس کردن میزراه به کار برده می شود .

 

معاینه چند دقیقه طول می کشد و چون لوله انعطاف پذیر است ، حتی خود بیمار هم می تواند درون مثانه ی خود را ببیند ! برای دید بهتر ، کمی مایع در طی معاینه در مثانه ریخته می شود . این ممکن است کمی احساس خنکی بدهد ، ولی احساس پُری مثانه هم می دهد ( البته نه با ادرار ) . نگران بروز حادثه نباشید ــ احتمالا چیزی روی نمی دهد ، ناحیه ی معاینه با کمی آب مشکلی ندارد . بعد از معاینه هم از بیمار خواسته می شود ادرار دفع کند . اگر نتوانید یا اگر احساس کنید مثانه به طور کامل خالی نشده است ، آن را به پزشک بگویید ـــ تا احساس راحتی کامل به خانه نروید . پس از سیستوگرام یا سیستوسکپی ممکن است احساس سوزش در هنگام دفع ادرار کنید ، یا کمی خون در ادرار ببیند این هم به سرعت بر طرف می شود ، مخصوصا اگر تا چند روز آب زیاد بنوشید . اگر این مشکل برطرف نشد با دفع ادرار دشوار بود ، دوباره نزد پزشک بروید .

 

نکات کلیدی :

  • عمل جراحی پروستات درمان کامل هر علامت اداری نیست . پیش از درمان ، باید وضعیت بیماری را به طور کامل ارزیابی کرد .
  • پزشک سوالاتی می پرسد ، بیمار را معاینه می کند ، و دستور انجام آزمون هایی برای بررسی علت بیماری می دهد .
  • برخی آزمون ها ، مثل سیستوسکپی ، ممکن است ایجاد ناراحتی کرده و تا چند روز بعد از کمی خون در ادرار دیده شود .

دیدگاه شما

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد فیلد هایی ک علامت دار هستند باید وارد شوند*