سرطان پروستات در مردان

پروستات و گرفتاری های آن

پروستات در سالمندان چیست ؟

بیشتر مردم درباره ی پروستات چیزهایی شنیده اند ، ولی کمتر میدانند که کار آن چیست ، و بسیاری هم اصلاً نمی دانند کجاست . در واقع پزشکان و دانشمندان کارکرد های آن را به طور کامل نشناخته اند . و هنوز چیزهای زیادی درباره ی پروستات و بیماری های آن باید معلوم شود . غده ی پروستات درست زیر مثانه واقع است . غدد درون بدن ؛ مایع تولید میکنند ، و پروستات بخشی از مایع ( به نام منی ) را می سازد که در اوج لذت جنسی از بدن خارج می شود . پروستات برای انجام کار خود نیاز به هورمون هایی دارد که از بیضه ترشح می شوند ، و اگر این هورمون های مردانه کم باشد پروستات چروکیده می شود . مایع غدد درون بدن در اپی تلیوم یا برون پوش ( لایه ای از سلول های خاص به نام سلول های پوششی ) ساخته می شود . در تمام غده ها دور اپی تلیوم را بافتی به نام استروما یا بستره گرفته است . در پروستات ، این بستره ی دارای تارهای ماهیچه ای می تواند علائم ناشی از بیماری پروستات را ایجاد کند . در بزرگی پروستات ، هم برون پوش و هم بستره  افزایش می یابند . به علاوه ، گرچه پروستات مثل یک اندام واحد به نظر می آید ، در واقع از دوبخش مختلف تشکیل شده است که مستعد ابتلا به بیماری های متفاوت هستند .

گرچه این ممکن است کمی پیچیده به نظر آید ، اگر پروستات به صورت غده ای با دو بخش درونی و بیرونی تصور شود که هر یک از آن ها برون پوش محصور یا بستره ای ماهیچه ای دارند ، شناخت گرفتاری ها و درمان آن ها بسیار آسان تر خواهد بود .نزدیک به پروستات ، دو ماهیچه ی مهم به نام اسفکنر هستند ، که مثانه را کنترل کرده و مانعنشت ادرار به بیرون می شوند . این ها به خروج منی در اوج لذت حاصل از فعالیت جنسی هم کمک می کنند . مخصوصا ماهیچه ی زیر پروستات ، به نام اسفکنر خارجی مثانه ، در جلوگیری از نشت ادرار به بیرون مهم است .

چرا پروستات ایجاد مشکل می کتد ؟

با بالا رفتن سن مردان ، پروستات آن ها معمولا بزرگ تر می شود . بیشتر این بزرگتر شدن ها بعد از ۵۰ سالگی رخ می دهد . بنابراین ، عمدتاً سالمندان را گرفتار میکند . خود بزرگ تر شدن پروستات چندان مهم نیست و در واقع ، گرفتاری های آن به اندازه ی واقعی آن ربطی ندارد . البته ، پروستات دور مجرایی از مثانه را میگیرد که میزراه نام دارد ، و بزرگی پروستات روی میزراه فشار آورده و مجرای آن را برای خروج ادرار از مثانه تنگ می کند . این حالت را انسداد می گویند و منجر به جریان آهسته و کند خروج ادرار می شود .

علائم انسداد ادرار

چون انسداد به صورت تدریجی روی می دهد  ، بسیاری از مردان متوجه بروز آن نمی شوند . این ها ممکن است متوجه شوند دیگر ادرارشان مانند زمانی که جوان تر بودند پرش ندارد و با فشار کمتری هم خارج می شود . با تشدید گرفتاری ، ممکن است در شروع تخلیه ی ادرار هم تأخیر شود و در آخر هم دچار چکه های آزار دهنده شود . ممکن است احساس شود هنوز هم ادرار در مثانه هست و کاملا تخلیه نشده است .

علائم انبارش ( یا تحریک پذیری )

علائم انسداد گفته شده ممکن است خیلی آزار دهنده نباشند. ولی مثانه باید سخت تر کار کند تا بر این انسداد فائق آید و ، بعد از مدتی ، این میتواند بر رفتار آن تأثیر بگذارد . برخی مردان علائم انبارش را نشان میدهند .این علائم نیاز به دفع مکرر ادرار با احساس نیاز فوری به دفع آن است که ممکن است چنان شدید شود که لباس ها را آلوده کند . اگر این علائم در طول شب هم ادامه یابند ، کمبود خواب می تواند مشکل ساز شود .مثل سرباز گادفری در مجموعه ی تلویزیونی ، این حالت می تواند بسیار آزار دهنده باشد ، نه تنها برای خودش که نمی توانست سفر طولانی بکند و ناچار به خرید فقط در محدوده ای دارای توالت عمومی بود ، بلکه برای خانواده ، دوستان و همکارانش هم ناراحت کننده بود که همیشه باا او همدردی نمی کردند .در واقع ، دوستان و بستگان اغلب بیشتر از وجود بیماری آگاهند تا خود فرد بیمار که به تدریج فعالیت هایش را با علائم هماهنگ کرده و آن ها را به عنوان بخشی از زندگی می پذیرد .اغلب بیمار را همسرش نزد پزشک می فرستد که خواب او هم در اثر رفتن مرتب شوهرش به دستشویی مختل شده است .

احتباس حاد ادرار

گاهی مردی با پروستات بزرگ تر شده به طور ناگهانی در دفع ادرار ناتوان می شود . مثانه پُر شده و بسیار دردناک می شود . ابن حالت احتباس حاد نام دارد .گاهی میتوان دلیلی برای این احتباس مشخص کرد . این از عوارض شایع اعمال جراحی است ، و حتی با بستری شدن ، مثلا برای عفونت سینه ، میتواند روی دهد . احتباس ادرار می تواند به علت یبوست هم باشد . گاهی مردان دچار احتباس ناشی از لبریز شدن مثانه می شوند . این مثلا در سفرهای طولانی ممکن است روی دهد . پیش از ایجاد آزادراه ها ، هر شنبه بیمارستان های مسیر های سفر روزهای تعطیل در فصول مسافرت پر از مردانی می شد که گرفتار احتباس ادرار بودند . حالا هم شلوغی و ترافیک راه ها مشکل ساز است ، ولی با وجود توالت های عمومی در مسیرهای طولانی بسیار کمک کننده است .

هوای سرد هم از مشکلات دیگر است . احتباس ادرار در مردان در مراسم عروسی ، روز عید پاک ، پس از خوردن چند لیوان نوشیدنی زیاد روی می دهد ، که به ناچار باید مدتی را در هوای سرد جلو دوربین عکاسی بایستند . خوردن زیاد نوشیدنی ، مخصوصا الکلی ، می تواند مثانه را خیلی سریع پر کند . داروهای مدر که برای دفع مایعات اضافی از بدن بیماران مبتلا به بیماری های قلبی و ریوی تجویز می شود هم گاهی ایجاد احتباس ادرار می کنند .البته احتباس ادرار اغلب بدون دلیل واضح و در مردانی روی می دهد که قبلا گرفتاری پروستات چندانی نداشته اند ـــ شاید چون علائم انسدادی آزار دهنده ای نداشتهع اند . علت این امر هم کاملا معلوم نیست . امکان دارد توقف نهایی دفع ادرار ناشی از یک عفونت خفیف یا چیزی دیگر باشد که باعث تورم پروستات گردیده است .

احتباس مزمن ادرار

احتباس بدون درد ( احتباس مزمن ) ادرار در طول ماه ها و سال ها روی می دهد که مثانه به آهستگی پر شده تا به چهار یا پنج برابر اندازه ی طبیعی خود برسد . مردان معمولا از این رویداد آگاه نیستند ، ولی گاهی لبریز شدن مثانه باعث نشت ادرار می گردد . در تعداد کمی از موارد ، فشار درون مثانه می تواند افزایش یابد که این کلیه ها را آسیب می رساند . چنین مواردی بسیار نادر است . ولی گرچه بیشتر مردان گرفتار بیماری پروستات کمتر دچار نارسایی کلیه می شوند ، درمان مناسب در مراحل اولیه مانع بروز آن به طور کامل می شود ، از این رو ، این مورد هم اهمیت دارد .

عوارض دیگر

اگر مثانه به خوبی تخلیه نشود ، باقی مانده ی ادرار در آن می تواند عفونی شده یا بلورهایی تشکیل دهد که به سنگ مثانه تبدیل می شود . اگر ادرار عفونی شود ، ایجاد احساس سوزش به هنگام دفع آن می کند . ممکن است عمل جراحی پروستات به خاطر تکرار عفونت ضروری شود ، ولی گاهی بزرگ شده ممکن است خونریزی کند ، ولی خونریزی بیشتر ناشی از علل دیگری است که همیشه باید مورد بررسی قرار گیرد . به ندرت ، خونریزی مکرر آزار دهنده دلیلی برای عمل جراحی پروستات است .

 چرا پروستات بزرگ می شود ؟

بزرگی خوش خیم پروستات در اکثر مردان ، پروستات با بالا رفتن سن بزرگ می شود . این بزرگی خوش خیم ( ساده ، غیر سرطانی ) به صورت تغییراتی خود را نشان می دهد که هیپرپلازی یا بزرگی خوش خیم پروستات (BPH) نام دارد . دلیل دقیق این بزرگ شدن نا معلوم است ، ولی نیاز به هورمون های جنسی مردانه دارد و این بزرگ شدن در افرادی که در کودکی عقیم شده اند دیده نمی شود . بیشتر مردان بالای ۸۰ سال این گرفتاری را دارند ، و حدود نیمی از آنان علائم بیماری را نشان می دهند .با بزرگ شدن پروستات ، هم برون پوشش (اپی تلیوم ) و هم بستره ( استروما ) آن آن رشد می کنند . گاهی غده خیلی بزرگ نیست ، و به نظر می رسد علائم ناشی از انقباض ماهیچه های بستره باشد ، که بر دهانه ی خروجی مثانه و میزراه فشار می آورد .بزرگ شدن خوش خیم در بخش درونی پروستات روی می دهد و بر روی بخش بیرونی فشار آورده و آن را به صورت پوسته ای کاملا باریک در می آورد که کپسول خوانده می شود . بزرگی خوش خیم پروستات هیچ گاه به بیرون آن گسترش پیدا نمی کند . پروستات هر چه هم بزرگ شود محصور در میان کپسول باقی می ماند ، تا حدی مانند مغز هسته ای در میان پوسته ی خود .وقتی پزشک غده ی پروستات بزرگ شده را معاینه می کند ، سطح آن را صاف و یکنواخت و نرم احساس میکند ، نه سخت . خود بیمار چیزی از بزرگی پروستات احساس نمیکند و به نظر می رسد کار آن طبیعی است ، مگر اینکه یکی از علائم پیش گفته در این فصل را داشته باشد .

سرطان پروستات

پروستات یکی از اندام هایی است که دچار تومور سرطانی می شود . این تومورها معمولا در بخش بیرونی غده ی پروستات هستند و ممکن است در آغاز مجرای میزراه را نبندند . بسیاری مردانِ دچار تومور پروستات ، همزمان ممکن است بزرگیِ خوش خیم پروستات را در بخش درونی آن داشته باشند و اغلب علائم آن منجر به تشخیص سرطان می شود .به دور این بخش خارجی یک لایه ی نازک بافتی وجود دارد که آن را هم کپسول می گویند در آغاز تومورها در درون کپسول می ماند ، ولی با بزرگ شدن آن ، از میان کپسول گذشته و به بافت اطراف پروستات گسترش می یابد . همچنین ممکن است با جدا شدن سلول هایی از آن گسترش پیدا کند . این سلول ها در گره ای لنفی نزدیک پروستات گیر افتاده و در آنجا به صورت تومورهای ثانویه ( متاستاز ) در می آیند . تومور می تواند از طریق رگهای خونی هم معمولا به استخوان های پشت و لگن گسترش یابد .اگر توده ی سفتی در پروستات باشد یا اگر تمام پروستات سفت و شکل ناهموار داشته باشد ، پزشک ممکن است به وجود تومور در آن مشکوک شود . با این حال ، ممکن است احساس تومورهای بسیار کوچک غیر ممکن باشد .

التهاب پروستات

التهاب یا ورم پروستات ( پروستاتیت ) ناشی از عفونت یا به علل دیگر کم شایع نیست و می تواند در هر سنی رخ دهد . گاهی باعث علائمی شبیه علائم التهاب مثانه ـــ مثل سوزش به هنگام دفع ادرار ـــ می شود . در افراد مسن تر ، می تواند باعث بروز ناگهانی علائم ورم پروستات شود . علائم التهاب پروستات ممکن است مبهم باشد و تشخیص آ« دشوار شود . در ادامه ی کتاب بیشتر در مورد التهاب پروستات گفنه شده است .گرچه صحبت درباره ی « علائم پروستاتی » است ، مشکل دفع ادرار می تواند ناشی از بسیاری چیزهای مختلف باشد ، به همین دلیل پزشکان عمومی و متخصص پیش از تجویز درمان برای تأیید تشخیص این که پروستاتت علت بروز علائم است نیاز به انجام آزمایش دارند .

علل دیگر انسداد ادرار

تنگی میزراهغیر از بزرگی خوش خیم پروستات ( BPH ) بیماری ای که بیشتر باعث انسداد ادرار می شود تنگی میزراه است . این بیماری تنگ شدن ناحیه ای از میزراه است که می تواند در هر جای آن از زیر پروستات تا درون آلت تناسلی روی می دهد .تنگی می تواند ناشی از آسیب دیدگی باشد ـــ چه به صورت ضربه ی مستقیم مثلا در سقوط با پاهای باز بر روی نرده یا شاخه ی درخت ، یا در اثر شکستگی استخوان لگن در نزدیکی مثانه یا میزراه . همچنین تنگی می تواند ناشی از عفونت ، از جمله بیماری های آمیزشی باشد . یک علت شایع گذاشتن لوله ( کاتتر ) در مثانه در برخی اعمال جراحی ، از جمله جراحی قلب است . تنگی ممکن است بعد از عمل جراحی بر روی خود پروستات هم روی دهد .علت اصلی بروز تنگی ممکن است سال ها پیش روی داده باشد ، بنابراین ، بررسی این موضوع پیش از مراجعه به بیمارستان مهم است ، چون پزشک ممکن است در این باره سوال کند . تنگی میزراه میتواند در هر سنی رخ دهد ، از این رو ، در کسانی که در سنین جوان تر از معمول دچار علائم پروستاتی می شود بیشتر است .

سنگ و دیگر بیماری های مثانه

وجود سنگ در مثانه می تواند باعث انسداد ناگهانی ادرار شود ، که یا احتباس ادرار را در پی دارد یا علائم شدید متناوب ایجاد میکند . البته ، خود سنگ می تواند از عوارض بزرگی خوش خیم پروستات ( BPH )  هم باشد .بسیار به ندرت ، تومور مثانه می تواند به درون پروستات گسترش یابد . ولی این معمولا با علائم دیگر مثل خونریزی همراه است .

علل علائم ادراری غیر از انسداد

علائم واقعی پروستاتی را نباید به خاطر « پیری » نادیده گرفت ، ولی برخی از علائم ناشی از علل دیگر هستند . با بالا رفتن سن ، تمام کارکردهای بدن می توانند مختل شوند ، و این مثانه را هم شامل می شود . علائم انبارش ( تکرر ادرار ، فشار برای دفع و … ) به این دلیل زیاد است .یک گرفتاری شایع نیاز به دفع ادرار در طول شب است . این در زنان هم مانند مردان زیاد است ، و بسیاری از مردانی که عمل جراحی پروستات انجام داده اند از این که در شب های بعد از آن باز هم باید برای دفع ادرار برخیزند ناراحت هستند . افراد سالمند خواب خوب کمتری دارند ؛ این ها چون بیدار هستند برای دفع ادرار برمی خیزند ، تا برعکس ، گاهی کلیه ها در محدود کردن میزان تولید ادرار در شب به خوبی عمل نمی کنند ، و برخی داروها نیز میزان ادرار را زیاد می کنند .برخی بیماری ها ، مثل دیابت ، که ممکن است در پیری شروع شوند ، می توانند تولید ادرار را بالا ببرند و بر تعداد دفعات نیاز به تخلیه ی مثانه بیفزایند . برخی بیماری های دستگاه عصبی ، از جمله سکته ی مغزی و بیماری پارکینسون ، می توانند بر کار مثانه تأثیر بگذارند .تغییر در شیوه ی زندگی هم می تواند مشکل آفرین باشد . بعد از بازنشستگی از کار ، بسیاری مردان چای و قهوه و نوشیدنی های دیگر بیشتر از سابق می خورند . نوشیدن مایعات بیشتر نیاز به تخلیه ی بیشتر آن ها را در پی دارد ، از این رو ، بیشتر ادرار دفع می کنند .گرفتاری مثانه چیز گریز ناپذیر دوران پیری نیست . ولی حتی وقتی این گرفتاری ناشی از پروستات باشد ، عمل جراحی پروستات راه حل قطعی تمام علائم اداری نیست ، و گاهی عمل جراحی را نباید انجام داد ، چون علائم را تشدید می کند . پیش از شروع درمان ، بیماری را باید کاملا ارزیابی کرد ـــ فصل بعد این کتاب روش های مورد استفاده برای این کار و نتایج آن ها را توضیح می دهد .

وجود خون در ادرار

نکته ی مهم این که وجود خون در ادرار ( هماتوری ، خون شاشی ) را نباید یک علامت پروستاتی در نظر گرفت ، چون تا دو سوم چنین بیمارانی که توسط متخصصان کلیه و مجاری ادرار معاینه شده اند گرفتاری بسیار جدی تری ـــ مثل وجود تومور در مثانه یا ( کمتر ) کلیه ـــ داشته اند . بسیاری از این تومورها سرطان واقعی نیستند .و قابل درمانند . در تمام موارد ، تشخیص هرچه زودتر داده شود ، احتمال درمان مؤثرتر و ساده تر بیشتر است .وجود خون در ادرار معمولا با روشی عکس برداری به نام اروگرافی درون سیاهرگی یا با اسکن فراصوتی ( یا هردو ) و سپس سیستوسکپی ( مثانه بینی بررسی می شود . اگر خون در ادرار خود مشاهده کردید ، آن را نادیده نگیرید ، حتی اگر ادامه نیابد ـــ هرچه زودتر به پزشک مراجعه کنید .گاهی خونی که با چشم دیده نمی شود در آزمون نمونه ادرار معلوم می شود . گرچه چنین خونی در ادرار به اندازه ی خونی که با چشم دیده نمی شود مشکل ساز نیست ، ولی باید مورد بررسی قرار گیرد .  

برچسب ها:, , , ,

بازتاب از سایت

دیدگاهتان را بنویسید

ارتباط با ما


آدرس: تهران میدان شهدا خیابان ۱۷ شهریور بین خیابان شهید قادری و شهید مهدوی پور پلاک ۱۴۰۸
تلفن: آقای عبداله پور ۳۳۱۳۶۱۴۲-۰۲۱۳۳۵۰۲۱۰۰
ایمیل: info@17plus.ir

ساعت کاری


شنبه تا چهارشنبه: ۱۹-۸:۳۰
پنجشنبه: ۱۴-۸:۳۰
جمعه: تعطیل

شبکه های اجتماعی